هاسمیک

ریزان

حسن شکوری — Fri, 13 Apr 2012 14:59:36 GMT

روستای افجه

موقعیت و تاریخچه:

روستای افجه از تواقع بخش لواسانات شهرستان شمیران، با مختصات جغرافیایی 51 درجه و 41 دقیقه طول شرقی و 35 درجه و 51 دقیقه عرض شمالی، در 30 کیلومتری شمال شرقی تهران و در جوار دشت های هویچ و گرچال و قلهی ساکا واقع شده است. ارتفاع این روستا از سطح دریا 2040 متر است.

رودخانه افجه (بدو) از شرق روستا می گذرد و رودخانه تبله
رود از داخل آبادی عبور می کند. آب و هوای روستای افجه به دلیل استقراردر ناحیه کوهستانی در بهار و تابستان مطبوع و در پاییز و زمستان سرد است.
روستای افجه از روستاهای دیدنی و قدیمی منطقه لواسان است، به طوری که در محلات مختلف آن بقایای سفال های دوران گذشته یافت می شود. محلات چراغان، سادات شیرازی یا شیر اسب، محله بالا و محله پایین از قسمت های معروف کالبدی روستاست. در میان روستا و در اطراف حمام تاریخی آن سنگ قبرهای مربوط به قرون نهم و دهم هجری قمری کشف شده است. یکی از آن سنگ ها به دیوار مسجد کنار روخانه نصب شده است. در حال حاضر بافت قدیم، روستا و اکثر خانه های تاریخی آن تخریب شده و به جای آن ها ساختمان های جدید احداث شده است. در قسمت شمالی روستا، بقایایی از معماری دوره پهلوی به جا مانده اند که فاقد ارزش هنری یا تکنیک معماری خاص می باشند.

مردم روستای افجه به زبان فارسی سخن می گویند، مسلمان و پیرو مذهب شیعه جعفری هستند.
پرورش زنبور عسل و تولید عسل نیز در روستا رواج دارد. روستاییان کم زمین و یا بی زمین در امور خدماتی از قبیل حمل و نقل، خرید و فروش و یا در امور کارگری فعالیت دارند.
روستای افجه در ناحیه کوهستانی و به صورتی متمرکز استقرار یافته است. در ساخت خانه های قدیمی روستائیان از مصالح بومی و محلی استفاده شده است. دیوارهای این خانه ها از سنگ لاشه و ملات گل و بسیار ضخیم ساخته شده است. سقف خانه ها از چوب و سرشاخه های
درختان و نیز کاهگل پوشش داد شده است. در بازسازی برخی از خانه‌ها، سقف های شیروانی یا روش ایزوگام مورد استفاده قرار گرفته است.
بیشتر خانه های روستایی به سبک معماری مدرن با استفاده از مصالح جدید، برای استفاده گردشگران یا صاحبان خانه های ویلایی طراحی و ساخته شده اند. خانه های مسکونی قدیمی غالبا یک طبقه و خانه های جدید دو یا سه و یا چند طبقه ساخته شده اند، ولی باغچه های روستایی هنوز حفظ شده و فضای سرسبزی را ایجاد کرده اند.
جاذبه های گردشگری دره ضلع شمالی افجه مناظر زیبا و جذابی دارد. این دره در فصول مختلف سال مورد توجه هزاران گردشگر قرار می گیرد، به ویژه آن که دره مذکور، مسیر عبور کوهنوردانی است که برای فتح قله های آتشکده (آتشکوه) ، ساکا، یخچال و مهرچال عزیمت می کنند. گفته می شود راه قدیمی افجه، مسیر پادشاهان صفوی در عبور از افجه مسیر پادشاهان صفوی در عبور از افجه به دشت لار برای شکار و تفرج بوده است. آثار کاروانسرای صفوی در آن سوی دیواره صخره ای کوه و در انتهاب دره، از یادگارهای آن دوره است.
آبشار پسچویک در فاصله 5/1 کیلومتری شمال شرقی افجه و در یال کوه مشرف به دشت هویج، قرار دارد. این آبشار حدود 15 متر ارتفاع دارد و اطراف آن را درختان بلندی فرا گرفته اند. آبشار زیبای موآب که در سینه کش قله ساکا و قبل از دشت هویج قرار گرفته است در جدود 180 متر ارتفاع دارد. جریان آب آبشار موآب در اواخر تابستان کاهش می یابد.
محوطه دشته، در فاصله 3 کیلومتری روستای افجه در حد فاصل میان آبشار پسچویک (paschuic) و دشت هویج واقع شده و باغ های گیلاس بسیار زیبایی دارد. گردشگران و کوهنوردانی که قصد عزیمت به دشت هویج و یا قلل و ارتفاعات افجه را دارند از این مکان به عنوان استراحتگاه موقت استفاده می کنند.
دشت هویج یا گرچال محوطه بسیار سرسبزی است که انواع محصولات سردسیری در آن کاشته می شود. در ضلع شمالی این دشت چشمه هایی وجود دارد که در کنار آن ردیفی از درختان بید قد برافراشته اند.
در ضلع شمالی غرب دشت هویج در مسیر صعود به قله آتشکده دشت سبواستان با درختان گردو، و گیلاس قرار دارد. در ضلع شمالی دشت سبواستان آبشار چرند به ارتفاع 45 متر از دامنه کوه به دره سرازیر می شود.
قلعه مرتفع و بلند سربند یا ساکا که بر روستاهای امامه، راحت آباد، ناصرآباد، کند سفلی و علیا، افجه و بخش عظیمی از لواسان اشراف دارد، از آثار بسیار قدیمی این ناحیه است. براساس آثار باقی مانده موجود مصالح به کار رفته در این بنا را سنگ لاشه، ملات گچ، و ساروج، آجر، خشت و گل تشکیل داده است. سفال های یافت شده در پیرامون قلعه از انواع نخودی، نقش استامپی، نقش زیر لعاب و سفال های لعابدار سبز رنگ و لاجوردی و آبی است که قدمت قلعه را حداقل به قرون دوم و سوم دوره اسلامی می رساند. این قلعه تا دوره صفوی فعال و مورد استفاده بوده است.
مردم لواسانات و افجه فرهنگ کهن ایرانی و مراسم ویژه ای دارند که از مهم ترین آن ها می توان به برگزاری مراسم ایام نوروز و بزرگداشت اعیاد مذهبی و ایام عزاداری محرم و نیز جشن های یلدانم و چهارشنبه سوری اشاره کرد.
بازی های محلی الک دولک، هفت سنگ و توپ بازی در میان جوانان روستای افجه رواج دارد. در حال حاضر این نوع بازی ها کمتر مورد توجه مردم قرار می گیرند.
غذاهای محلی معروف این روستا عبارتند از: آبگوشت، انواع آش، فسنجان و انواع کباب های گوشت سفید و قرمز.
دسترسی: این روستا از طریق لواسان و جاده اوشان – فشم قابل دسترسی است.

دشت هویج تهران یا گُرچال نام دشتی واقع در البرز مرکزی

این دشت در ارتفاع ۲۴۰۰ متری از سطح دریا و در بالای روستای افجه در نزدیکی لواسان
قرار گرفته و گفته می‌شود در گذشته در آن هویج کشت می‌شده‌است، هرچند که امروزه اثری از هویج در آن یافت نمی‌شود. هم اکنون نیز دهقانان افجه به کشت محصولات مختلف کشاورزی در آن مبادرت می‌ورزند و وجود باغ‌های گیلاس نیز در آن مشهود است.

در ضلع شمالی دشت، گردنه افجه قرار دارد که بقایای راهی مالرو در آن موجود است؛ این راه، دشت را که در لواسانات واقع است به دشت لار و دیگر ارتفاعات البرز مرکزی مرتبط می‌سازد.

از قله‌های مجاور دشت می‌توان از قله ی ریزان (۳٬۶۵۰ متر)، پرسون (۳٬۱۰۰ متر)، آتشکوه (۳٬۸۵۰ متر) و مهرچال (۳۹۲۰ متر) نام‌برد.

گزارش برنامه در ادامه ی مطلب ...

گزارش برنامه صعود به قلل پرسون و ریزان

ساعت 09:30 روز پنجشنبه مورخ 24/01/91 به همراه تیمی متشکل از 22 نفر *آقایان خلیل آبادی، مخدوم، توکلیان، امینی و ...* حرکت از شهر کرج به سمت روستای افجه را آغاز و پس از طی مسیر در جادهای بسیار زیبا و البته پر پیچ حوالی ساعت 11:00 به روستای زیبا و دیدنی افجه رسیدیم.

بعد از پیاده شدن از وسایل نقلیه و کسب آمادگی لازم و پس از بیان مطالبی از سرپرست برنامه جناب آقای خزائی و همچنین مربی تیم آقای نورمحمدی ساعت 11:40 حرکت خود را از روسستای افجه به سمت دشت هویج آغاز کردیم و بعد از مدت بیست دقیقه پیادهروی در روستا متوقف و به انجام حرکات ورزشی کششی و نرمش پرداخته و حرکت به سمت دشت هویج را ادامه دادیم، که بعد از طی مسیر از روستا و مناطق بسیار زیبا در ساعت 13:20 به دشت هویج رسیدیم.

نماز و ناهار را در در دشت سکنا گزیده و با آمادگی کامل در ساعت 14:35 به سمت قلهی ریزان حرکت کردیم.

بعد از گذشتن از دشت به تمامی پای در کوه نهاده و اکثر مسیر را دست به سنگ بودیم (البته این یک مسیر انحرافی اما بسیار زیبا و لذتبخش بود) در نهایت در ساعت 17:40 به همراه تمامی اعضا به خط الرأس بین قلهی پرسون به ارتفاء 3376 متر (به روایت دستگاه جی پی اس) شدیم

بعد از توقف کوتاهی به منزله ثبت خاطره و ... در ساعت 18:00 راهی قلهی ریزان شدیم. که متأسفانه بهیار تیم آقا مصطفی در بین راه به علت کسالت و ... متوقف و همراهی تیم را از خود سلب کرد.

تمامی مسیر مستلزم برفکوبی و عبور از چالههای برفی بود که خوشبختانه در ساعت 19:00 با عزمی راسخ و توانمند بر روی قلهی 3577 متری ریزان (به روایت دستگاه جی پی اس) ایستادیم.

... قلهی دماوند که در تمامی مسیر خودنمایی میکرد اینجا بیش از پیش استوار و تنومند و البته زیبا و دوست داشتنی قد علم کرده بود.

که شاید ما را به سوی خود میخواند.

شاید ...

پس از اندکی توقف جهت ثبت خاطرهای زیبا در ساعت 19:20 به سمت خط الرأس قلهی پرسون بازگشتیم.

در ساعت 19:35 به خط الرأس قله ی پرسون رسیده و همان جا مشغول برقراری کمپ شدیم، شب را در آرامشی هرچه بیشتر به استراحت پرداخته و صبح روز جمعه مورخ 25/01/91 ساعت 08:00 به سمت دشت هویج به راه افتادیم.

"کفش دوزکها در تمامی مسیر همراهان مهربان و البته میزبانان باوفای ما بودند"

ساعت 09:50 به دشت هویج رسیده و بلافاصله به سمت روستای افجه حرکت از سر گرفتیم که در نهایت در ساعت 11:00 به روستا رسیده و حرکت به سمت کرج را در پیش گرفتیم.

و این نیز برگ زرین دیگری بود از دفتر 1001 برگ خاطرهمان

...

بازگشت به کوه رینهولد مسنر

حسن شکوری — Wed, 28 Mar 2012 11:29:53 GMT

گاهی اوقات ریگی را در کفشم احساس می کنم.
همیشه از سفر یادگارهایی می ماند،
آسمان آبی ، قله ، دوست ، طناب ، صخره ای آشنا ودوست داشتنی که دستگیره هایی همچون یک نردبان دارد . چیزی که به زحمتش می ارزد. جایی که انسان احساس آرامش می کند.
آرامشی که در خلال کار ، در ماشین واجتماع با من است.
حسی به من می گوید:
دیوارهایی بود که می خواستم با تمام وجود در برابرشان مقاومت کنم و درست به این دلیل کوه می روم تا ریگی را در کفشم احساس کنم.
همان حس ، سوالی می پرسد وکسی جواب می دهد. شاید تنها صدای غریزه است. اما نه انگار کسی آنجاست. کسی که از بورانی سخت در یک هوای طوفانی از مه و یخ عبور کرد وبه پناهگاه رسید...
نه دیگر کافی است . دیگر برای همیشه کافی است؟!
کمی می خوابم.
ریگ ها سرد وسختند. هوا سرد است ، سردتر از پناهگاه.
خسته وکلافه در حالی که در خواب وبیداری به سر می برم ، می پرسم، بی فایده است. آرامشی در کار نیست. روزها و هفته ها منتظر اتفاقی بودم ، در انتظار وقایعی که از پس دیواره ها می آینددر انتظار روزهای پیش رو.
و اکنون؟
واکنون ریگی را در کفشهایم احساس می کنم.
گاهی اوقات آرزو می کنم همانند همه ی مردم بودم.
کاهی اوقات زمانی که ساعت شماطه دار به صدا در می آید ، دوست دارم در رختخواب بمانم.
گاهی اوقات به جای ماندن در سرما دوست دارم در خانه گرم بودم.
گاهی اوقات در حالی که دندانها از شدت سرما به هم می خورند ومی لرزم از خود می پرسم، چرا من کوهنورد آویخته از دیواره نیستم.
وبعد از روزها وهفته ها ، زمانی که دستها در جیب ، خسته و فرسوده از خیابانهای بهم فشرده شهر قدم می زنم ، امیدی در دل دارم چون:
هنوز کوه هست.

پهن حصار

حسن شکوری — Sat, 10 Mar 2012 11:41:11 GMT

صعود به قله ی پهن حصار 19-18/12/1390

غار کهک

حسن شکوری — Tue, 06 Dec 2011 04:58:55 GMT

غار کهک 11/09/90

کهار و ناز

حسن شکوری — Fri, 16 Sep 2011 15:33:00 GMT

صعود به قلهی 4050 متری کهار

ساعت 19:00 روز چهارشنبه مورخ 23/06/1390 روستای کلوان رو به سمت قله کهار ترک کردم تا بتونم به باقی بچهها که چند ساعت زودتر از من حرکت رو شروع کرده بودند برسم. کلوان مثل همیشه زیبا بود و هرچه بالاتر میرفتم زیبایی کلوان بیشتر به چشم میاومد. قبل از ساعت 20:00 هوا تاریک شد و مجبور به استفاده از هدلامپ شدم البته آسمون کاملاً روشن و مهتابی بود و باید بگم از بخت و اقبال خوشم هوا هم کاملاً خوب و خنک و بدون باد بود.

ساعت 21:00 به پناهگاه و بهتره بگم به بچهها رسیدم که چادرها رو برپا و مشغول صرف شام و استراحت بودن، منهم که چادر نبرده بودم رفتم تو پناهگاه و پیش چندتا دیگه از بچههایی که مثل من چادر نداشتن همونجا به استراحت پرداختم.

صبح ساعت 04:00 حرکت به سمت قله رو شروع کردیم و از اونجایی که عدهمون تقریباً به 50 نفر میرسید حرکتمون به کندی پیش میرفت تا اینکه در ساعت 06:30 همگی موفق به صعود قلهی 4050 متری کهار شدیم.

به علت فرصت کم باقی مونده چند نفر از بچهها به نمایندگی، برای صعود به قلهی 4108 متری ناز حرکت کردند و مابقی به سمت پناهگاه به راه افتادیم.

ساعت 08:40 بود که به پناهگاه رسیدیم و باخبر از صعود موفق سایر بچهها به قلهی ناز، این بود که بعد از استراحت و ... به سکت روستای زیبای کلوان به راه افتادیم که بعد از تقریباً 2 ساعت پیادهروی لذتبخش به روستا رسیدیم و به سمت تهران حرکتمون رو ادامه دادیم، تیم صعود کننده به قلهناز هم با اختلاف تقریبی 2 ساعت به ما رسیدن.

و این نیز برگ زرین دیگری بود از دفتر هزار برگ کوهگشت زندگیمان.

چپکرو

حسن شکوری — Fri, 02 Sep 2011 16:22:28 GMT

صعود به قله چپکرو در تاریخ 30/05/1390

شنبه 29/05/90 به اتفاق مرتضی و کیارش از تهران به سمت سولار و روستای نمار حرکت کردیم که بعد از گذشت تقریبأ 4 ساعت، ساعت 1020 به روستای نمار رسیدیم و حرکت به سمت قله چپکرو رو شروع کردیم.

بعد از یه پیاده روی تقریبأ سبک به رودخانه دریوک رسیدیم و برای گذر از رودخانه مجبور شدیم کفشها رو درآریم و به آب بزنیم، تقریبأ 20 دقیقهای از رود عبور و حرکت رو از سر گرفتیم.

مناظر فوقالعاده زیبا، بکر و دیدنی بود و همینطور که که از کنار رودخانه حرکت میکردیم با دیدن لحظه به لحظه طبیعت شگفتزده میشدیم و احساس لذت میکردیم.

حوالی ساعت 11:00 به جایی رسیدیم که دوباره مجبور به عبور از رودحانه بودیم و چون شدت آب خیلی زیاد بود نمیتونستیم با کوله از روی رود بپریم، اینشد که من کوله رو گذاشتم و بعد از گذر از رود مشغول زدن کارگاه شدیم تا بتونیم با اجرای تیرور کولهها رو به این طرف رود منتقل کنیم، مرتضی و کیارش اونطرف و من هم اینطرف رودخانه مشغول زدن کارگاه تیرور شدیم و بعد از گذشت تقریبأ یک ساعت کار با موفقیت انجام و به ادامه مسیر پرداختیم.

ساعت 15:00 به دشت لهرا رسیدیم، اونجا هم مثل باقی مسیر بکر و دست نخورده بود تا جایی که غیر از چوپانها و گوسفنداشون چیز دیگهای به چشم نمیخورد.

اونجا رو برای استراحت و صرف نهار انتخاب کردیم و حوالی ساعت 18:00 حرکت رو از سر گرفتیم، تا اینکه ساعت 20:30 به گردنه لهرا رسیدیم و به علت تاریکی هوا اونجا رو برای برپایی کمپ اماده و همونجا چادر زدیم و شب رو به استراحت پرداختیم.

صبح روز بعد ساعت 07:20 حرکت به سمت قله رو شروع کردیم و در ساعت 07:40 به دشت سهسنگ رسیدیم، اونجا هم به جز گلههای گوسفند و چوپانها شخص دیگهای به چشم نمیخورد و ما متعجب از اینکه چرا محلی به این زیبایی خالی از کوهنورد بود. بعد از برداشتن آب و ... از رودخانه جاری در دشت به راه افتادیم و ساعت 09:55 به قله مخروطهسر رسیدیم، بعد از کمی استراحت راهی قله کهو شرقی شدیم که به علت مسیر کاملأ سنگی و دیوارههای موجود حرکت به کندی پیش میرفت، با این وجود در ساعت 11:45 به قله کهو رسیدیم و برای حرکت به سمت قله چپکرو مجبور به دور زدن قله کهو از زیر قله شدیم و بالاخره در ساعت 14:15 به قله چپکرو رسیدیم، دماوند از اونجا کاملأ خودنمایی میکرد و زیبایی همیشگی خودش رو به رخ میکشید، مدتی رو برای استراحت و ثبت چند تصویر یادگاری روی قله سپری کردیم تا اینکه ساعت 17:50 به سمت کمپ راه افتادیم.

متأسفانه به علت آشنا نبودن با مسیر چند بار مسیرهایی رو رفتیم که بعد از گذشتن از دالان به یه دیواره برخوردیم که لااقل 70 متر ارتفاع داشت و به علت نداشتن طناب و ابزار کافی به بالا برگشتیم و مسیر جدیدی رو انتخاب کردیم، که البته باز هم بعد از گذشتن از چند دیواره کوتاهتر و استفاده از طناب و حمایت و ... غیره به پای کوه رسیدیم و بالاخره ساعت 20:10 به چادر رسیدیم.

شب رو همونجا استراحت کردیم و صبح ساعت 07:30 به سمت نمار راه افتادیم.

ساعت 08:30 به دشت لهرا رسیدیم و بعد از صرف صبحانه و استراحت ساعت 08:50 به مسیر خودمون ادامه دادیم و در ساعت 10:30 به رودخانه دریوک رسیدیم و بعد از گذشت از رودخانه و مرتع ساعت 11:00 به پارکینگ رسیدیم و مسیر بازگشت به سمت تهران رو آغاز کردیم.

و این بود برگ زرین دیگری از صعود به قله چپکرو و دیدن مسیر و محلی که شاید هیچوقت توفیق دوباره دیدنش رو نداشته باشم.

سرک چال

حسن شکوری — Wed, 24 Aug 2011 10:32:28 GMT

سرک چال 14/05/1390

قله سرکچال از قلل مرتفع البرز مرکزی است که در منتهی الیه شرقیک خط الراس شرقی غربی قرار گرفته است که در غرب این خط الراس کلون بستک قرار گرفتهاست. قله سرکچال از طریق گردنه ورزاب در شمال به قله برج خلنو ، و از مسیر شانهشرقی با گذر از دو گردنه به دره لالون میرسد. قله سرکچال یا بهتر بگوییم (قلل سرکچالکوچک و بزرگ) با ارتفاع ۴۱۰۰ و ۴۱۵۰ در بین قلل یاد شده با غرور و استوارایستاده اند.

دماوند

حسن شکوری — Sat, 06 Aug 2011 19:21:02 GMT

صعود به قله دماوند از جبهه ی جنوبی 07/05/90

کوه دَماوَند کوهی در شمال ایران است که به عنوان بلندترین کوه این کشور و بلندترین آتشفشان خاورمیانه شناخته می‌شود. این کوه در قسمت مرکزی رشته‌کوه البرز در جنوب دریای خزر و در بخش لاریجان شهرستان آمل قرار دارد. قله دماوند که از نظر تقسیمات کشوری در استان مازندران قرار دارد، به هنگام صاف و آفتابی بودن هوا، از شهرهای تهران، ورامین و قم و همچنین کرانه‌های دریای خزر قابل رؤیت است. نزدیکترین شهر بزرگ به این کوه لاریجان است. کوه دماوند در سی‌ام تیرماه سال ۱۳۸۷ به عنوان نخستین اثر طبیعی ایران در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد.

از دماوند در اساطیر ایران هم یاد شده است و شهرتش بیش از هرچیز به این سبب است که ضحاک (پادشاهی ستمگر و اژدهافش) در آن به بند کشیده شده‌است. در آثار ادبی فارسی نیز فراوان به این اسطوره و به طور کلی‌تر کوه دماوند اشاره شده‌است. دماوند دارای چشمه‌های آب گرم لاریجان، اسک و وانه است.

جغرافیا

ارتفاع

منابع مختلف اندازه‌های گوناگونی برای ارتفاع قلهٔ دماوند از سطح دریا ذکر کرده‌اند. به نقل از درگاه ملی آمار ایران، ارتفاع این قله ۵٬۶۱۰ متر است ^. منابع دیگر، از جمله پایگاه ملی داده‌های علوم زمین ایران و وب‌گاه رصدخانهٔ زمین ناسا، ارتفاع ۵٬۶۷۰ متر و ۵٬۶۷۱ متر را نیز برای قلهٔ این کوه ذکر کرده‌اند. دایرةالمعارف فارسی فهرستی شش موردی از ارتفاع‌هایی که برای این قله آمده‌است ذکر می‌کند که از ۵٬۵۴۳ تا ۶٬۴۰۰ متر می‌رسد.

ارتفاع نسبی دماوند، که با اندازه‌گیری ارتفاع قله نسبت به پست‌ترین دره بین این قله و نزدیکترین قلّه مرتفع‌تر تعیین می‌شود، ۴۶۶۱ متر است که دماوند را در ردهٔ دوازدهم بلندترین قله‌های دنیا از نظر ارتفاع نسبی قرار می‌دهد.

فاصله از شهرهای نزدیک

این قله در ۶۹ کیلومتری شمال شرقی تهران، ۶۲ کیلومتری غرب آمل و ۲۶ کیلومتری شمال شهر دماوند واقع شده‌است.

رودخانه‌های پیرامون

رودخانه تینه در شمال، رودخانه هراز در جنوب و شرق و رودخانه دلیچای در غرب این کوه واقع شده‌اند.

کوهستان

قله دماوند در شرق کوهستان البرز مرکزی (استان مازندران) از رشته کوه البرز قرار دارد. قله‌های مجاور آن ورارو، سه سنگ، گل زرد، کاعون(کبود) و میانرود است.

آب و هوا

دما

حداقل دمای هوا در ارتفاعات دماوند تا ۶۰ درجه زیرصفر (در زمستان) و تا یکی-دو درجه زیر صفر (در تابستان) پایین می‌آید.

باد

سرعت توفان در دماوند گاهی از ۱۵۰ کیلومتر در ساعت می‌گذرد. سرعت باد در کوهپایه‌ها گاه به هفتاد کیلومتر در ساعت می‌رسد. بیشتر بادها از غرب و شمال غربی می‌وزند.

بارندگی

میانگین بارندگی در ارتفاعات دماوند ۱۴۰۰ میلی‌متر در سال است و بارش در ارتفاعات معمولاً به صورت برف است.

فشار هوا

فشار هوا در قله دماوند نصف فشار هوا در سطح دریا است.

آتشفشان

دماوند یک کوه آتشفشانی مطبق است که عمدتاً در دوران چهارم زمین‌شناسی موسوم به دوران هولوسین تشکیل شده و نسبتاً جوان است. فعالیت‌های آتش‌فشانی این کوه در حال حاضر محدود به تصعید گازهای گوگردی است. آخرین فعالیت‌های آتشفشانی این کوه مربوط به ۳۸۵۰۰ سال قبل بوده‌است.

دماوند یک آتشفشان خفته است که امکان فعال شدن مجدد آن وجود دارد. در برخی از سال‌ها از جمله سال ۱۳۸۶، دود و بخارهایی از قله خارج شد که برخی از شاهدان آن را گواهی بر فعال شدن این آتشفشان پنداشتند. اما در حقیقت در سال‌های پر بارش، با نفوذ آب به درون قله و برخورد سنگ‌های داغ، جریانی از بخار آب از دهانه قله خارج می‌شود و چنین به نظر می‌رسد که فعالیت‌های آتشفشانی صورت گرفته‌است.

قطر دهانه این آتشفشان در حدود ۴۰۰ متر است که دریاچه‌ای از یخ آن را پوشانده‌است. همچنین نشانه‌هایی از وجود دهانه‌های قدیمی در پهلوهای جنوبی و شمالی کوه ملاحظه می‌شود.

نام‌ها و ریشه‌شناسی

نام دماوند به دو صورت مشهور دماوند و دنباوند (با زبر یا پیش دال) ضبط شده‌است. حتی در بعضی مآخذ هر دو صورت نام آمده‌است. صورت دیگری که از نام این کوه ضبط شده‌است دباوند است. این کوه را با نام‌های کاملاً متفاوت بیکنی و جبل لاجورد نیز ثبت کرده‌اند. «نام دماوند در تورات آمده و صورت کهن آشوری آن «بیکن» است.

در مورد دلیل نام‌گذاری دماوند در فرهنگ معین آمده‌است: «دم (دمه، بخار) + اوند = وند؛ دارای دمه و دود و بخار (آتشفشان)»

احمد کسروی درباره‌ٔ نام‌گذاری دماوند یا دنباوند نظر کاملاً متفاوتی دارد. وی با استدلال‌هایی نسبتاً پیچیده نام‌گذاری «نهاوند» و «دماوند» را مرتبط می‌داند و می‌نویسد «در زبانهای باستان «نها» به‌معنی پیش و «دما» به‌ضم دال به‌معنی پشت و دنبال بوده،...»و در مورد «وند» می‌نویسد:««وندن» در زبانهای باستان ایران به‌معنای «نهادن» بوده[...] یکی از معناهای «نهادن» واقع شدن و ایستادن برجایی است.[...] و ناچار «وندن» نیز همان معنی را داشته و «وند» که ماضی آن است به‌معنی نهاد، برجایی ایستاد (واقع‌شد) می‌آمده‌است» او در ادامه نتیجه می‌گیرد:«پس «نهاوند» یعنی شهر یا آبادی یا قلعهٔ ایستاده در پیش‌رو و «دماوند» یعنی شهر یا آبادی یا قلعهٔ ایستاده در دنبال و پشت.

اسطوره

دماوند در اساطیر ایران جایگاه ویژه‌ای دارد. شهرت آن بیش از هر چیز در این است که فریدون از شخصیت‌های اساطیری ایران، ضحاک را در آنجا در غاری به بند کشیده‌است و ضحاک آنجا زندانی‌است تا آخرالزمان که بند بگسلد و کشتن خلق آغاز کند و سرانجام به دست گرشاسپ کشته شود. هنوز هم بعضی از ساکنین نزدیک این کوه باور دارند که ضحاک در دماوند زندانی است و اعتقاد دارند که بعضی صداهایی که از کوه شنیده می‌شود، ناله‌های هموست.

در تاریخ بلعمی محل زیست کیومرث کوه دماوند دانسته شده‌است و گور فرزند وی هم آنجا دانسته شده‌است. با این تفصیل که چون فرزندش کشته شد خداوند چاهی بر سر کوه برآورد و کیومرث فرزند را در چاه فروهشت. بلعمی سپس از مغان نقل کند که کیومرث بر سر کوه آتش افروخت و آتش به چاه اندر افتاد و از آن روز تا امروز (روزگار بلعمی) ده پانزده بار پرزند و به هوا برشود و از مغان نقل می‌کند که این آتش دیو را از فرزند او دور دارد. به گفتهٔ تاریخ بلعمی جمشید به طبرستان به دماوند بود که سپاه ضحاک به وی رسید. بنا به روایتی نبرد لشکر فریدون به سپاهسالاری کاوه با ضحاک در حوالی دماوند بود. دماوند بار دیگر در گاه پادشاهی منوچهر مطرح می‌شود؛ آرش کمانگیر از فراز آن تیری انداخت تا مرز میان ایران و توران را تعیین کند.

بعدها با پا گرفتن اساطیر سامی در ایران برخی شخصیت‌های این اساطیر هم با دماوند ارتباطاتی یافتند. از جمله «عوام [...] معتقدند که سلیمان‌بن داوود، یکی از دیوان را که «صخر المارد» (سنگ سرکش) نام داشت در آن‌جا زندانی نمود. گویند، بر قلهٔ دماوند، زمین هموار است و از چاهی که بر فراز آن قرار دارد، روشنی بیرون آید.»

دماوند در تاریخ

آشوریان این کوه را کان سنگ لاجورد می‌انگاشتند. البته ایشان در خطا بودند و سنگ لاجورد از بدخشان می‌آمده‌است. در زمان تاخت و تاز آشوری‌ها به فلات ایران این کوه بخشی از حدود مادها شمرده می‌شده و در متن‌های آشوری هم بدان اشاره‌شده‌است. سارگون دوم در لشکرکشی خود سرزمین‌های تا کوه دماوند را خراج‌گزار خود نموده بود. در زمان اسرحدون نیز آشوری‌ها تا پای کوه دماوند لشکر کشیده‌بودند. اما به‌پیشروی ادامه ندادند چون دماوند و آن‌سوترش کویر لوت را پایان دنیا می‌پنداشتند.

دیاکونوف سنت گذاردن پیکر مردگان در کوه‌ها را آیین مغانی می‌انگارد که در دامنه دماوند می‌زیسته‌اند و آیین خود را به دیگر جاهای ایران پراکندند. در دامنهٔ دماوند تعداد زیادی گور پیش از تاریخ وجود دارد.

در سده هشتم میلادی در پای کوه دماوند دژی بوده‌است که موبدی زرتشتی به نام مَس‌مُغان و پیروانش در آن می‌زیسته‌اند و این دژ به فرمان المهدی خلیفه عباسی ویران‌گشته و مس‌مغان نیز کشته شد. مس‌مغان (به عربی کبیرالمجوس) لقب بزرگان خاندان قارن بوده که تبار پارتی داشته و دارای سرزمین‌هایی در پای دماوند بوده‌اند.

غازان خان ایلخان مغول در ۴ شعبان ۶۹۴ (هجری) در لارِ دماوند به دست شیخ صدرالدین غسل کرد و مسلمان شد.

«در حدودالعالم آمده که ویمه و شلنبه دو شهرست از حدود کوه دنباوند و اندر وی بتابستان و زمستان سخت سرد بود و ازین کوه آهن افتد.(حدودالعالم. ص ۱۴۷)»

در دوران سلطنت دودمان پهلوی از نقش کوه دماوند و خورشید در حال تابش از پشت آن به عنوان نماد ایران زمین بهره می‌بردند.

ادعای ثبت در میراث جهانی

در فروردین ۱۳۸۷، خبرگزاری‌های ایران اخباری را در رابطه با ثبت کوه دماوند در فهرست آثار میراث جهانی یونسکو منتشر کردند. این خبرها که از خبرگزاری‌های گوناگون مانند خبرگزاری فارس منتشر شد که در آن، کوه دماوند را به عنوان نخستین اثر طبیعی ایران که در فهرست میراث طبیعی جهانی یونسکو به ثبت رسیده معرفی کردند. اما فریبرز دولت آبادی، معاون سازمان میراث فرهنگی در گفتگو با خبرگزاری میراث فرهنگی این ادعا را رد و آن را سو تفاهم دانست. وی ابراز کرد: «متاسفانه برداشت اشتباهی از موضوع ثبت دماوند صورت گرفته و این خبر اشتباه است.»

کوهنوردی

در زمان‌های قدیم عده‌ای خود را به قلهٔ دماوند رسانیده بودند. ناصر خسرو در سفرنامه‌اش نوشته‌است که گویند بر سر دماوند چاهی ‌است که نوشادر و کبریت (گوگرد) از آن گیرند. صاحب آثار البلاد و اخبار العباد با نقل قولی دست دوم می‌گوید که عده‌ای از اهالی آن نواحی می‌گفته‌اند که در طی پنج روز و پنج شب به قله‌ٔ دماوند رسیده‌اند و قلهٔ آن را مسطح با مساحت صد جریب یافته‌اند گرچه از دور به مخروط می‌ماند. اولین صعود موفقیت‌آمیز اروپائیان به قلهٔ دماوند در سال ۱۸۳۷ توسط تیلر تامسن صورت گرفته‌است. همچنین نخستین صعود مستند ایرانی به این قله، به سال ۱۸۵۷ باز می‌گردد که تیم سرهنگ محمدصادق‌خان قاجار ارتفاع آن را ۶۶۱۳ ذرع تعیین نمود.

مسیرهای اصلی صعود

برای رسیدن به قله دماوند، مسیرهای مختلفی وجود دارند که شناخته‌شده‌ترین آن‌ها این جبهه‌ها هستند:

جبهه شمالی؛ مسیر صعود این جبهه از میان دو یخچال سیوله (سمت راست) و دوبی سل (سمت چپ) صورت می‌گیرد.
جبهه شمال شرقی؛ پناهگاه تخت فریدون در این مسیر قرار دارد.
جبهه غربی؛ پناهگاه سیمرغ در این مسیر قرار دارد.
جبهه جنوبی؛ از سمت جنوب شرقی کوه. پلور، رینه، گوسفندسرا و بارگاه سوم در این مسیر قرار می‌گیرند.

آسان‌ترین این مسیرها جبهه جنوبی و سخت‌ترین آنها جبهه شمالی است. سه جبهه شمالی، جنوبی و شمال شرقی در نزدیکی روستاها قرار گرفته‌اند و همچنین همگی دارای جان‌پناه در میان راه هستند. در مسیر جنوبی، آبشاری وجود دارد که همهٔ سال یخ‌زده‌است و تنها در تابستان‌های بسیار گرم، جاری می‌شود که به همین دلیل به آن آبشار یخی گفته می‌شود. این آبشار با قرار داشتن در ارتفاع ۵۱۰۰ متری، از نظر ارتفاع از سطح دریا مرتفع‌ترین آبشار خاورمیانه‌است.

پناهگاه‌ها

در نقشه راهنمای صعود به قله‌های البرز مرکزی پناه‌گاه‌هایی به شرح زیر مشخص شده‌است.

پناه‌گاه گوسفندسرا (کوهپایه) در ارتفاع ۲۹۵۰ متری.
بارگاه سوم (یال جنوبی) در ارتفاع ۴۱۵۰ متری.
پناه‌گاه سیمرغ (یال غربی) در ارتفاع ۴۱۵۰ متری.
پناه‌گاه تخت فریدون (یال شمال شرقی) در ارتفاع ۴۳۶۰ متری.
جانپناه فلزی (جبهه شمالی) در ارتفاع ۴۰۰۰ متری

یخچال‌های معروف

یخچال سیوله (جبهه شمالی)
یخچال دوبی سل (جبهه شمالی)
یخچال عروسکها (جبهه شمالی)
یخچال دره یخار (شمال شرقی)
یخچال خورتاب سر
یخچال شمال غربی
یخچال غربی

درج مطالب از سایت ویکی پدیا

سبلان

حسن شکوری — Sun, 31 Jul 2011 16:46:20 GMT

صعود به قله 4811 متری سبلان از جبهه غربی در تاریخ 25/04/90

سبلان (تلفط نام در ترکی آذربایجانی: ساوالان، در تالشی: سفلون)، از کوه‌های مرتفع ایران است که در شمال غرب این کشور و در استان اردبیل قرار دارد. سبلان سومین قله بلند ایران (پس از دماوند و علم‌کوه) و یک کوه آتشفشانی غیرفعال است. ارتفاع قله این کوه ۴۸۱۱ متر است و در بالای قله آن دریاچه کوچکی قرار دارد.

کوه سبلان در ۲۵ کیلومتری جنوب شرقی مشگین‌شهر واقع است. این کوه در طول جغرافیایی ۴۷ درجه و ۵۰ دقیقه شرقی و عرض جغرافیایی ۳۸ درجه و ۱۷ دقیقه شمالی قرار گرفته‌است. برای این کوه عظیم ۶۰ کیلومتر طول و ۴۵ کیلومتر پهنا تخمین می‌زنند و سطحی که به وسیله آن در آذربایجان قرار گرفته نزدیک به ۶۰۰۰ کیلومتر مربع است.

در جبهه غربی قله سلطان و در کنار جانپناه، سنگی به شکل عقاب به نام قارتال (در ترکی آذربایجانی به معنی عقاب) قراردارد که در طول زمان به نماد سبلان تبدیل شده‌است.این قطعه سنگ به شکل عقابی است که نشسته و سر را به سوی شرق چرخانده‌است.

دماوند

حسن شکوری — Sat, 02 Jul 2011 19:13:36 GMT

صعود به قله دماوند از جبهه غربی 90.04.10

جغرافیا

ارتفاع

فاصله از شهرهای نزدیک

این قله در ۶۹ کیلومتری شمال شرقی تهران، ۶۲ کیلومتری غرب آمل و ۲۶ کیلومتری شمال شهر دماوند واقع شده‌است.

رودخانه‌های پیرامون

رودخانه تینه در شمال، رودخانه هراز در جنوب و شرق و رودخانه دلیچای در غرب این کوه واقع شده‌اند.

کوهستان

آب و هوا

دما

باد

بارندگی

میانگین بارندگی در ارتفاعات دماوند ۱۴۰۰ میلی‌متر در سال است و بارش در ارتفاعات معمولاً به صورت برف است.

فشار هوا

فشار هوا در قله دماوند نصف فشار هوا در سطح دریا است.

آتشفشان

نام‌ها و ریشه‌شناسی

اسطوره

دماوند در تاریخ

غازان خان ایلخان مغول در ۴ شعبان ۶۹۴ (هجری) در لارِ دماوند به دست شیخ صدرالدین غسل کرد و مسلمان شد.

ادعای ثبت در میراث جهانی

کوهنوردی

مسیرهای اصلی صعود

برای رسیدن به قله دماوند، مسیرهای مختلفی وجود دارند که شناخته‌شده‌ترین آن‌ها این جبهه‌ها هستند:

جبهه شمالی؛ مسیر صعود این جبهه از میان دو یخچال سیوله (سمت راست) و دوبی سل (سمت چپ) صورت می‌گیرد.
جبهه شمال شرقی؛ پناهگاه تخت فریدون در این مسیر قرار دارد.
جبهه غربی؛ پناهگاه سیمرغ در این مسیر قرار دارد.
جبهه جنوبی؛ از سمت جنوب شرقی کوه. پلور، رینه، گوسفندسرا و بارگاه سوم در این مسیر قرار می‌گیرند.

پناهگاه‌ها

در نقشه راهنمای صعود به قله‌های البرز مرکزی پناه‌گاه‌هایی به شرح زیر مشخص شده‌است.

پناه‌گاه گوسفندسرا (کوهپایه) در ارتفاع ۲۹۵۰ متری.
بارگاه سوم (یال جنوبی) در ارتفاع ۴۱۵۰ متری.
پناه‌گاه سیمرغ (یال غربی) در ارتفاع ۴۱۵۰ متری.
پناه‌گاه تخت فریدون (یال شمال شرقی) در ارتفاع ۴۳۶۰ متری.
جانپناه فلزی (جبهه شمالی) در ارتفاع ۴۰۰۰ متری

یخچال‌های معروف

یخچال سیوله (جبهه شمالی)
یخچال دوبی سل (جبهه شمالی)
یخچال عروسکها (جبهه شمالی)
یخچال دره یخار (شمال شرقی)
یخچال خورتاب سر
یخچال شمال غربی
یخچال غربی

درج مطالب از سایت ویکی پدیا

هاسمیک

ریزان

بازگشت به کوه *رینهولد مسنر*

پهن حصار

غار کهک

کهار و ناز

چپکرو

سرک چال

دماوند

آب و هوا

آتشفشان

نام‌ها و ریشه‌شناسی

اسطوره

دماوند در تاریخ

ادعای ثبت در میراث جهانی

کوهنوردی

مسیرهای اصلی صعود

پناهگاه‌ها

یخچال‌های معروف

سبلان

دماوند

آب و هوا

آتشفشان

نام‌ها و ریشه‌شناسی

اسطوره

دماوند در تاریخ

ادعای ثبت در میراث جهانی

کوهنوردی

مسیرهای اصلی صعود

پناهگاه‌ها

یخچال‌های معروف

بازگشت به کوه رینهولد مسنر